Przejdź do treści
Software house i marketing · Poznań Realizacje Cennik Baza wiedzy O nas Kontakt 512 215 804

E-commerce 7 min czytania

RODO w sklepie internetowym – podstawy prawne, klauzule, zgody i newsletter

Osoba z laptopem i kartą płatniczą podczas zakupów w sklepie internetowym

Ten sam adres e-mail klienta może służyć sklepowi w kilku celach, a każdy cel wymaga własnej podstawy prawnej. RODO w sklepie internetowym nie polega więc na zbieraniu zgody „na wszelki wypadek”, tylko na dobraniu podstawy do celu.

Przy zamówieniu adres jest potrzebny do wykonania umowy, dlatego sklep nie prosi o zgodę, ale nie może pobrać szerszego zakresu danych, niż wynika z umowy. Przy zapisie na newsletter ten sam adres wymaga zgody, czyli dobrowolnego, konkretnego, świadomego i jednoznacznego okazania woli klienta. Gdy sklep chce użyć adresu we własnym celu, może powołać się na prawnie uzasadniony interes, z wyjątkiem sytuacji, w których nadrzędny charakter mają interesy albo podstawowe prawa i wolności klienta.

Osoba z laptopem i kartą płatniczą podczas zakupów w sklepie internetowym
Zdjęcie: SumUp / Unsplash

Na jakiej podstawie RODO w sklepie internetowym pozwala przetwarzać dane klientów

Jeśli wolisz zacząć od pojęć, przeczytaj najpierw, na czym polega RODO. Tutaj zostajemy przy danych, które klient zostawia w sklepie.

Tabela zestawia cele, z którymi spotyka się sklep, z podstawą przetwarzania i odpowiedzią na pytanie, czy w formularzu potrzebny jest checkbox zgody.

Cel w sklepiePodstawa przetwarzaniaCheckbox zgody
Realizacja zamówienia i kontakt w jego sprawieprzetwarzanie niezbędne do wykonania umowy albo do działań na żądanie klienta przed jej zawarciemnie
Zapis na newsletterzgoda klienta na przetwarzanie danych w jednym lub większej liczbie określonych celówtak
Obowiązek nałożony na sklep przez przepisyprzetwarzanie niezbędne do wypełnienia obowiązku prawnego ciążącego na administratorzenie
Własny cel sklepuprawnie uzasadniony interes, o ile interesy albo prawa i wolności klienta nie mają wobec niego nadrzędnego charakterunie

Podstawa dobrana do celu oznacza mniej zbędnych checkboxów w formularzu zamówienia.

Jeden formularz może przy tym obsługiwać dwa cele. Formularz zamówienia z polem zapisu na newsletter zbiera ten sam adres e-mail na dwóch podstawach: do zamówienia na podstawie umowy, do newslettera na podstawie zgody. Checkbox potrzebny jest więc tylko przy newsletterze.

Klauzula informacyjna RODO w formularzach sklepu internetowego

Klauzula informacyjna realizuje obowiązek informacyjny, czyli obowiązek, który administrator danych musi zrealizować wobec osoby, której dane dotyczą. W sklepie dane klienta trafiają do systemu w kilku miejscach: w formularzu zamówienia, przy rejestracji konta, w formularzu kontaktowym i przy zapisie na newsletter.

Krótka informacja o przetwarzaniu danych przy każdym z tych formularzy, z odnośnikiem do polityki prywatności, dociera do klienta w chwili, gdy podaje dane. Polityka prywatności podlinkowana tylko w stopce wymaga, żeby klient sam jej szukał.

Klauzula różni się od zgody. Klauzula informuje klienta i nie wymaga od niego żadnego działania, a zgoda jest okazaniem jego woli w formie oświadczenia lub wyraźnego działania. Pod formularzem zamówienia może więc stać sama klauzula, a checkbox pojawia się dopiero przy celu, który wymaga zgody.

Według wyjaśnienia UODO klauzula informacyjna nie musi zawierać adresu siedziby UODO. Pełną listę informacji, które musi zawierać polityka prywatności strony, opisaliśmy w osobnym wpisie, więc nie powtarzamy jej tutaj.

Kiedy sklep potrzebuje zgody klienta, a kiedy wystarczy umowa

Dane potrzebne do zamówienia, takie jak adres dostawy czy telefon dla kuriera, sklep przetwarza na podstawie umowy, więc zgoda na ich przetwarzanie nie jest potrzebna. Checkbox przy regulaminie dotyczy warunków sprzedaży i nie jest zgodą na przetwarzanie danych w celach dodatkowych.

Zgoda pojawia się tam, gdzie sklep chce czegoś więcej niż wykonania umowy. Z cech zgody opisanych w RODO wynikają trzy zasady dla checkboxa. Dobrowolność oznacza, że zakup nie zależy od zaznaczenia zgody na newsletter. Konkretność oznacza, że przy polu widać cel, na który klient się zgadza. Jednoznaczność wymaga wyraźnego działania klienta, dlatego pole zgody zostaje puste, dopóki klient sam go nie zaznaczy.

Przy projektowaniu formularzy łatwo też zapomnieć o minimalizacji danych. Dane mają być adekwatne, stosowne i ograniczone do tego, co niezbędne do celów, w których są przetwarzane. Pole na datę urodzenia albo płeć w formularzu zamówienia warto więc usunąć, jeśli sklep nie ma dla tych danych celu.

RODO a newsletter w sklepie internetowym – zapis, dowód zgody i wypisanie się

Zapis na newsletter wymaga zgody klienta, a automatyczne dopisanie adresu z zamówienia do listy mailingowej jej nie zastępuje. Ustawa Prawo komunikacji elektronicznej zakazuje przesyłania informacji handlowej, w tym marketingu bezpośredniego, do abonenta lub użytkownika końcowego, chyba że uprzednio wyraził on na to zgodę.

Zapis można umieścić w formularzu zamówienia i w osobnym formularzu na stronie. W formularzu zamówienia to osobny, pusty checkbox z opisem celu, niezależny od akceptacji regulaminu.

Ustawa Prawo komunikacji elektronicznej dopuszcza formę zgody, która pasuje do formularza zapisu:

„Zgoda, o której mowa w ust. 1, może być wyrażona przez udostępnienie przez abonenta lub użytkownika końcowego identyfikującego go adresu elektronicznego (…)”

Wpisanie adresu w formularz zapisu jest jedną z form zgody, ale sklep musi umieć ją później wykazać. Wynika to z zasady rozliczalności: administrator odpowiada za przestrzeganie przepisów i musi być w stanie wykazać ich przestrzeganie. Przy newsletterze przydaje się więc zapis w systemie, kiedy, z którego formularza i przy jakiej treści zgody klient dołączył do listy.

Link do wypisania się w każdej wiadomości daje klientowi prosty sposób rezygnacji, a sklepowi listę osób, które naprawdę chcą dostawać newsletter. Gdy zapis jest gotowy, zostaje treść wiadomości, a o tym, jak napisać newsletter, który klienci chcą czytać, piszemy osobno.

Co przejąć ze wzoru RODO dla sklepu internetowego, a co dopisać samodzielnie

Gotowy wzór polityki prywatności albo klauzuli opisuje typowy sklep, a nie ten konkretny. Może wymieniać cele, w których sklep nie przetwarza danych, i pomijać narzędzia, z których korzysta. Ze wzoru można przejąć układ dokumentu i listę tematów do opisania, ale treść ma odpowiadać temu, co faktycznie dzieje się z danymi.

Stoją za tym dwie zasady RODO, minimalizacja danych i rozliczalność. Sklep, który zbiera dane opisane we wzorze, choć nie potrzebuje ich do żadnego celu, zbiera więcej, niż wymaga cel, a dokument niezgodny z praktyką utrudnia wykazanie przestrzegania przepisów.

Przy porządkowaniu dokumentów sprawdź, czy sklep ma:

  • politykę prywatności dopasowaną do sklepu (o tym, czym jest polityka prywatności i co powinna zawierać, piszemy osobno),
  • klauzule informacyjne przy formularzach zamówienia, konta, kontaktu i newslettera,
  • treść checkboxów zgody i sposób zapisywania zgód w systemie,
  • rejestr czynności przetwarzania, jeśli przepisy wymagają go od sklepu,
  • pisemne umowy z dostawcami, którzy przetwarzają dane w imieniu sklepu.

Przed startem sklepu sprawdzamy cały proces zakupowy i najważniejsze scenariusze obsługi zamówień. Widać wtedy każdy formularz, w którym klient podaje dane, więc łatwo porównać go z tym, co opisuje wzór.

Jeśli nie wiesz, na jakiej podstawie przetwarzasz dane w danym celu, albo wzór nie pasuje do sposobu działania sklepu, treść dokumentów warto powierzyć prawnikowi.

Chcesz uporządkować formularze i zgody w swoim sklepie? Zamów bezpłatną wycenę, która do niczego nie zobowiązuje.

Dane klientów u kuriera, w płatnościach i na hostingu

Kurier, bramka płatności, hosting oraz narzędzia analityczne i mailingowe dostają część danych klientów sklepu. Dostawca, który przetwarza dane osobowe w imieniu sklepu, jest podmiotem przetwarzającym. Kto z dostawców pełni tę rolę, a kto przetwarza dane we własnym imieniu, warto ustalić przed podpisaniem umowy.

Według UODO przetwarzanie przez podmiot przetwarzający odbywa się na podstawie pisemnej umowy między administratorem i podmiotem przetwarzającym. Takie umowy dobrze trzymać w jednym miejscu, razem z listą dostawców.

Dane klientów mają być też przetwarzane w sposób zapewniający odpowiednie bezpieczeństwo, w tym ochronę przed niedozwolonym przetwarzaniem oraz przypadkową utratą, zniszczeniem lub uszkodzeniem, za pomocą odpowiednich środków technicznych lub organizacyjnych. Po stronie technicznej do bezpieczeństwa danych przyczyniają się aktualizacje oprogramowania sklepu. W opiece nad sklepem i stroną aktualizujemy WordPressa, WooCommerce i wykorzystywane wtyczki.

Narzędzia analityczne i reklamowe, które zapisują pliki cookies na urządzeniu klienta, podlegają osobnym zasadom, opisanym we wpisie o zgodzie na pliki cookies.

Jeśli planujesz nowy sklep, zobacz, jak wygląda u nas tworzenie sklepów internetowych. Projektujemy sklepy na WooCommerce oraz systemy B2B z płatnościami, dostawami, integracją z magazynem i fakturowaniem.

W istniejącym sklepie zacznij od czterech miejsc: formularza zamówienia, rejestracji konta, zapisu na newsletter i polityki prywatności. Przy każdym zapisz cel, podstawę prawną i treść klauzuli. Zmiany w formularzach sklepu na WooCommerce zgłoś do bezpłatnej wyceny, którą dostajesz w 24 h po krótkiej rozmowie.

Najczęstsze pytania o RODO w sklepach internetowych

Czy RODO dotyczy małego sklepu internetowego?

Tak, jeśli sklep samodzielnie lub wspólnie z innymi ustala cele i sposoby przetwarzania danych osobowych klientów, jest administratorem w rozumieniu RODO. Definicja administratora nie odwołuje się do wielkości firmy ani liczby zamówień.

Jakie dane osobowe musi chronić sklep internetowy?

Danymi osobowymi są wszelkie informacje o zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osobie fizycznej. W sklepie to m.in. imię i nazwisko, adres dostawy, adres e-mail, numer telefonu i historia zamówień klienta.

Co się dzieje, jeśli w sklepie internetowym dojdzie do naruszenia ochrony danych?

Sklep jako administrator zgłasza organowi nadzorczemu, w ciągu 72 godzin, przypadki naruszeń, które mogą skutkować zagrożeniem praw i swobód osób, których dane zostały naruszone. Dlatego dobrze wcześniej ustalić, kto w sklepie i u dostawców ocenia incydent i przygotowuje zgłoszenie.

Co grozi sklepowi za naruszenie RODO?

Za naruszenie podstawowych zasad przetwarzania, w tym warunków zgody, grozi administracyjna kara pieniężna do 20.000.000 euro, a w przypadku przedsiębiorstwa do 4% jego całkowitego rocznego światowego obrotu z poprzedniego roku obrotowego. Zastosowanie ma kwota wyższa.

Czy klient może zażądać usunięcia swoich danych ze sklepu?

RODO wprowadziło dla osób, których dane dotyczą, prawo do bycia zapomnianym, czyli do usunięcia danych, a obok niego prawo do przenoszenia danych. Zanim sklep usunie dane na żądanie klienta, warto sprawdzić z prawnikiem warunki tego prawa, zwłaszcza gdy część danych przetwarza w celu wypełnienia obowiązku prawnego.

Masz projekt albo temat do omówienia? Napisz wprost do Jakuba.

Wyślij brief albo opisz temat w kilku zdaniach. Jakub wraca z pytaniami i wstępną wyceną w ciągu 24 godzin roboczych - bez zobowiązań.

    W czym możemy pomóc?
    Umów konsultację