Projekty IT 7 min czytania
Fixed price czy time and material – jak wybrać model rozliczenia projektu IT
Skoro w fixed price znasz cenę z góry, po co płacić za godziny? Bo cena jest stała tylko dla zakresu opisanego przed startem prac. Model rozliczenia nie usuwa ryzyka z projektu, tylko wskazuje, kto je niesie.
Przy stałej cenie wykonawca odpowiada za to, ile pracy faktycznie zajmie opisany zakres, a Ty za to, czy opis był kompletny. Przy time and material jest odwrotnie, bo płacisz za przepracowany czas, a w zamian możesz zmieniać plan w trakcie.
Fixed price, czyli stała cena za zakres opisany przed startem
W modelu fixed price wykonawca wycenia projekt raz, na podstawie dokumentacji przygotowanej przed podpisaniem umowy. Stała jest cena za konkretną listę funkcji, integracji i wersji, a nie za gotowy produkt w ogóle.
Każdy projekt wyceniamy indywidualnie, a na koszt strony internetowej wpływają między innymi zakres prac, liczba unikalnych widoków i funkcji, sposób przygotowania treści, integracje oraz liczba wersji językowych. Każdy z tych elementów powinien znaleźć się w dokumentacji, zanim padnie stała kwota.
Wykonawca, który podaje stałą cenę, bierze na siebie ryzyko, że praca potrwa dłużej, niż zakładał, dlatego może doliczyć do wyceny bufor na niewiadome. Ty odpowiadasz za kompletność opisu, bo funkcja, o której nikt nie wspomniał przed startem, staje się zmianą zakresu z osobną wyceną.
Umowa zawierana na takich warunkach to po angielsku fixed price contract, a jej podstawą jest załącznik z opisem zakresu i kryteriami odbioru. Jak przygotować taki opis, wyjaśniamy we wpisie o tym, czym jest analiza biznesowa w projekcie IT.
Jak działa time and material i za co płacisz
W modelu time and material (w skrócie T&M) płacisz za czas, który zespół faktycznie przepracował, według uzgodnionej stawki, oraz za materiały potrzebne w projekcie, takie jak licencje czy usługi zewnętrzne. Nie ma jednej ceny za całość, ale koszt nie musi być niewiadomą, bo przy znanym składzie zespołu da się zaplanować budżet miesięczny.
Wykonawca raportuje przepracowany czas, więc widzisz, na jakie zadania poszły godziny, i możesz na bieżąco przesuwać priorytety. Ryzyko niedoszacowania leży tu po Twojej stronie, bo trudniejsze zadanie oznacza więcej godzin na fakturze.
Rozliczenie za czas dobrze pasuje do pracy w krótkich iteracjach, w których zakres doprecyzowuje się po każdym przeglądzie wyników. Ten sposób pracy opisujemy we wpisie o zwinnej metodyce pracy w software house.
Co się dzieje, gdy zakres zmienia się w trakcie projektu
Wyobraź sobie, że w połowie budowy panelu dla klientów okazuje się, że dział sprzedaży potrzebuje też eksportu zamówień do systemu księgowego. Tej funkcji nie było w pierwotnym planie.
Przy stałej cenie eksport nie mieści się w opisanym zakresie. Wykonawca wycenia zmianę osobno, Ty ją akceptujesz albo odrzucasz, a zespół zaczyna pracę dopiero po decyzji. Budżet rośnie o wycenę zmiany, a termin oddania może się przesunąć.
W T&M nie trzeba renegocjować ceny. Decydujesz, czy eksport wchodzi zamiast innej zaplanowanej funkcji, czy obok niej. W pierwszym wariancie budżet zostaje bez zmian, ale coś wypada z planu, w drugim przybywa godzin do zapłaty.
Sama praca nad eksportem wygląda w obu modelach podobnie. Różni się sposób podejmowania decyzji i moment, w którym poznajesz koszt zmiany.
Fixed price vs time and material w pięciu kryteriach
Zestawienie pokazuje, czym modele różnią się w codziennej współpracy, a nie który jest tańszy.
| Kryterium | Fixed price | Time and material |
|---|---|---|
| Budżet znany z góry | tak, dla zakresu opisanego w dokumentacji | znany koszt okresu przy ustalonym składzie zespołu, koszt całości zależy od przepracowanego czasu |
| Kto niesie ryzyko niedoszacowania | wykonawca, a zleceniodawca ryzyko niepełnego opisu zakresu | zleceniodawca |
| Start projektu | po przygotowaniu dokumentacji i wycenie całego zakresu | może nastąpić wcześniej, zakres doprecyzowuje się w trakcie |
| Zaangażowanie zleceniodawcy | największe przed startem i przy odbiorach | stałe, bo decyzje o priorytetach zapadają na bieżąco |
| Wgląd w postęp prac | przy odbiorze etapów albo całości | raporty przepracowanego czasu i lista bieżących zadań |
Kiedy wybrać fixed price, a kiedy time and material
Żaden z modeli nie jest lepszy sam w sobie. Wybór ułatwiają trzy pytania, na które warto odpowiedzieć przed rozmową z wykonawcą.
Czy zakres da się opisać z góry? Jeśli wiesz, jakie widoki, funkcje i integracje ma mieć projekt, i nie spodziewasz się, że zmienią się po pierwszych testach z użytkownikami, stała cena ma oparcie w dokumentacji. Gdy dopiero sprawdzasz pomysł na rynku, opis szybko się zdezaktualizuje.
Jak twardy jest budżet? Gdy kwota jest nieprzekraczalna, stała cena daje jedną liczbę do zatwierdzenia, pod warunkiem że zakres pozostanie zamrożony. Jeśli budżet jest planowany miesięcznie, a lista funkcji ma rosnąć razem z produktem, łatwiej to pogodzić z rozliczeniem za czas.
Kto po Twojej stronie będzie podejmował decyzje w trakcie? Rozliczenie za czas wymaga osoby, która regularnie ustala priorytety i odbiera wyniki pracy. Bez niej zespół czeka na decyzje, a godziny płyną.
Jeśli zakres jest niepewny i szukasz zespołu, który dołączy do Twojego procesu, sprawdź, jak wygląda outsourcing IT. Nasz zespół obejmuje programistów front-end i back-end, projektantów UX/UI, specjalistów SEO i Google Ads, copywritera i analityka.
Masz już odpowiedzi na trzy pytania? Opisz projekt w formularzu bezpłatnej wyceny projektu, a konkretną wycenę dostaniesz w 24 h po krótkiej rozmowie.
Rozliczenie etapami i inne rozwiązania pośrednie
Wybór modelu nie musi być zero-jedynkowy. Projekt można też rozliczać etapami, czyli dzielić płatność na części powiązane z odbiorem kolejnych etapów prac.
Pracujemy etapami, więc widzisz postępy, akceptujesz je i dopiero wtedy przechodzimy dalej. Potrzeba zmiany kierunku może wtedy wyjść przy odbiorze etapu, a nie dopiero na końcu projektu.
Jak planować wydatki po uruchomieniu produktu, opisujemy we wpisie o tym, jakie są koszty utrzymania aplikacji.
Modele da się też łączyć w jednym projekcie. Analizę i prototyp można rozliczyć za czas, a wykonanie zakresu, który dzięki nim jest już opisany, za stałą cenę. W T&M pomaga z kolei limit budżetu, czyli uzgodniona górna granica kosztu w danym okresie, po której przekroczeniu zespół wstrzymuje prace do Twojej decyzji.
Co zapisać w umowie bez względu na model rozliczenia
Model rozliczenia to tylko jedna część umowy. Niezależnie od niego sprawdź w ofercie poniższe zapisy.
- Opis zakresu i kryteria odbioru, czyli co dokładnie powstaje i po czym poznasz, że etap jest skończony.
- Tryb zmian, czyli kto zgłasza zmianę, kto ją wycenia i kto akceptuje przed rozpoczęciem pracy.
- Dostęp do kodu i kont od pierwszego dnia. U nas kod, domena, konta reklamowe i analityka są od pierwszego dnia na Twoich dostępach.
- Dostępy po zakończeniu projektu. Po zakończeniu projektu strony dostajesz dostęp do strony, hostingu, domeny, panelu WordPressa i pozostałych kont wykorzystywanych przy wdrożeniu.
- Czas reakcji i warunki wypowiedzenia. W opiece nad sklepem czas reakcji ustalamy w umowie, nie po awarii.
- Raportowanie czasu przy rozliczeniu godzinowym, czyli jak często i z jaką szczegółowością dostajesz zestawienie godzin.

Najczęstsze pytania o fixed price i time and material
Jak porównać wycenę fixed price z szacunkiem time and material od innego wykonawcy?
Porównuj zakres, a nie same kwoty. Sprawdź, czy obie oferty opisują te same funkcje i integracje i ile zmian zakłada szacunek godzinowy. Szacunek godzinowy jest prognozą, a nie zobowiązaniem, więc zapytaj też, kiedy wykonawca poinformuje Cię, że zbliża się do założonej liczby godzin.
Dlaczego wycena fixed price bywa wyższa niż szacunek w time and material?
Szacunek godzinowy może pokazywać wariant, w którym prace idą zgodnie z planem. Wyższa kwota w ofercie nie musi więc oznaczać droższego projektu. Ostateczny koszt rozliczenia za czas poznasz dopiero po zakończeniu prac.
Czym time and material różni się od cost plus?
W T&M zysk wykonawcy jest wliczony w stawkę za czas pracy. W cost plus zleceniodawca pokrywa udokumentowane koszty wykonawcy, a do nich doliczana jest uzgodniona marża. Ten model spotyka się między innymi w budownictwie.
Czy przed wyceną fixed price potrzebna jest analiza projektu?
Tak, jeśli zakres nie jest jeszcze opisany na poziomie funkcji i integracji, bo bez tego stała cena opiera się na domysłach. Przy małym, dobrze zdefiniowanym projekcie może wystarczyć rozmowa i krótki opis, przy większym systemie przydaje się osobny etap analizy. Jak to wygląda u nas, opisujemy we wpisie o tym, jak wyceniamy projekty IT.
Czy w time and material wykonawca ma powód, żeby pracować wolniej?
Model tego nie wyklucza, bo każda dodatkowa godzina to dla wykonawcy przychód. Spowolnienie łatwo jednak zauważyć, gdy podobne zadania w kolejnych okresach zajmują coraz więcej czasu. Wtedy warto zapytać o przyczynę, a gdy odpowiedź nie przekonuje, skorzystać z zapisu o wypowiedzeniu.
Od rozmowy o zakresie do wyboru modelu
Jeśli nie wiesz jeszcze, czy zakres da się opisać przed startem, zacznij od rozmowy o nim, a model rozliczenia wybierz dopiero po niej. Możesz umówić się na bezpłatną konsultację 30 minut, w której przejdziemy przez Twój projekt i to, co wiadomo o nim już dziś.
O zakresie i wycenie porozmawiasz z Jakubem Domagalskim, doradcą klienta, pod numerem 512 215 804.